سیم 1 در 50 ارت مفتول(NYAF-J) کد cs-50ema
نام تجاری کالا
سیم ارت سبز و زرد مفتولی (خشک)
کد استاندارد (IEC)
۶۰۲۲۷ IEC ۰۱ (معادل NYA)
استاندارد ملی مرجع
ISIRI 607-3
سطح مقطع هادی
۵۰ میلیمتر مربع
ساختار هادی
مس آنیل شده کلاس ۲ (Stranded Rigid)
تعداد رشتههای هادی
معمولاً ۷ یا ۱۹ رشته تابیده شده
نوع عایق
آمیزه پلیمر PVC نوع C
ساختار روکش
تک روکش (Single Sheath)
ولتاژ نامی
۴۵۰/۷۵۰ ولت
رنگبندی
سبز و زرد (با نسبت ترکیب استاندارد)
مقاومت الکتریکی
حداکثر 0.387 0.387 اهم بر کیلومتر
ضخامت نامی عایق
۱.۴ میلیمتر
قطر خارجی تقریبی
۱۰.۶ تا ۱۲.۵ میلیمتر
وزن تقریبی مس
حدود ۴۴۰ کیلوگرم در هر کیلومتر
وزن کل تقریبی
حدود ۵۱۰ کیلوگرم در هر کیلومتر
ظرفیت جریاندهی (هوا)
حدود ۱۶۰ تا ۱۹۰ آمپر (بسته به نصب)
دمای کاری مجاز
۳۰- تا ۷۰+ درجه سانتیگراد
دمای اتصال کوتاه (۵ ثانیه)
۱۶۰ درجه سانتیگراد
حداقل شعاع خمش
۱۰ برابر قطر خارجی سیم
کاربرد استراتژیک
شینه اصلی ارت، چاه ارت صنعتی، صاعقهگیر
وقتی با سیم ارت ۱×۵۰ مفتولی روبرو میشویم، در واقع با یکی از قدرتمندترین هادیهای حفاظتی در سیستمهای الکتریکی سر و کار داریم. سایز ۵۰ میلیمتر مربع، مرز میان تأسیسات عمومی و تأسیسات سنگین صنعتی است. این سیم برای پروژههایی طراحی شده که در آنها احتمال بروز جریانهای خطای بسیار بالا وجود دارد و هرگونه نقص در تخلیه جریان میتواند منجر به فجایع انسانی یا خسارات جبرانناپذیر به تجهیزات شود.
فیزیک هادی: چرا کلاس ۲ (نیمهافشان)؟
در این سایز، هادی از نوع مفتولی نیمهافشان انتخاب میشود. دلیل این موضوع، تعادل میان «صلبیت» و «قابلیت نصب» است. یک هادی ۵۰ میلیمتری اگر به صورت یک تکرشته کاملاً صلب (Class 1) باشد، عملاً غیرقابل خمکردن خواهد بود. بنابراین، از ۷ یا ۱۹ رشته مسی ضخیم که به هم تابیده شدهاند استفاده میشود. این ساختار باعث میشود سیم در برابر تنشهای مکانیکی و لرزشهای شدید (مانند لرزشهای ناشی از موتورهای سنکرون بزرگ) بسیار مقاومتر از سیمهای افشان باشد. همچنین، مقاومت الکتریکی بسیار پایین آن (0.3870.3870.387 اهم بر کیلومتر) تضمین میکند که جریان خطا با کمترین افت ولتاژ به زمین برسد.
متالورژی مس و فرآیند آنیلینگ
مس به کار رفته در این سیم، از نوع الکترولیتی با خلوص بالا (بالای ۹۹.۹٪) است. فرآیند آنیلینگ در اینجا نقشی حیاتی دارد. در حین تابیدن رشتهها، مس دچار تنش فیزیکی میشود؛ عملیات حرارتی آنیلینگ، این تنشها را آزاد کرده و باعث میشود هادی علیرغم ضخامت زیاد، انعطافپذیری لازم برای فرمدهی در تابلوهای برق را داشته باشد. این مس با خلوص بالا، امپدانس سیستم ارت را به حداقل میرساند که این پارامتر در زمان برخورد صاعقه (جایی که با فرکانسهای بسیار بالا روبرو هستیم) تفاوت بین سوختن تجهیزات و سلامت آنها را رقم میزند.
مهندسی عایق و ایمنی بصری
عایق این سیم از PVC گرید C ساخته شده است. این پلیمر به گونهای فرموله شده که در برابر حرارت ناشی از جریانهای گذرا پایداری خود را حفظ کند. طبق فرمول حرارتی آدیاباتیک:
I2t=k2S2I^2t = k^2S^2I2t=k2S2
که در آن S=50S=50S=50 است، این سیم میتواند جریانهای اتصال کوتاه بسیار سنگینی را برای مدت زمان عملکرد کلیدهای حفاظتی (مانند کلیدهای اتوماتیک هوایی یا MCCB) تحمل کند بدون آنکه عایق آن ذوب شود. رنگ سبز و زرد آن نیز مطابق با استانداردهای سختگیرانه IEC انتخاب شده تا شناسایی مسیر ارت در میان انبوه کابلهای قدرت در سینیهای کابل، بدون کوچکترین خطایی امکانپذیر باشد.
کاربرد در زیرساختهای کلان
سیم ارت ۱×۵۰ مفتولی به طور معمول در نقاط زیر استفاده میشود:
- اتصال به چاه ارت صنعتی: به عنوان هادی اصلی که جریان را از شینه ارت مرکزی به سمت الکترودهای زمین (صفحه یا میله) هدایت میکند.
- همبندی اصلی (Main Bonding): برای اتصال بدنه فلزی مخازن، اسکلتهای فلزی ساختمانهای عظیم و دکلهای مخابراتی به شبکه زمین.
- سیستمهای صاعقهگیر (Lightning Protection): به عنوان هادی نزولی در ساختمانهای بلند، جایی که پایداری فیزیکی هادی در برابر نیروهای الکترودینامیکی صاعقه حیاتی است.
- پستهای برق و نیروگاهها: برای ارت کردن بدنه ترانسفورماتورهای قدرت و تجهیزات فشار متوسط.
تک روکش بودن؛ ظرافت در طراحی
این سیم به صورت تک روکش تولید میشود تا کمترین فضای ممکن را در مجاری محافظ اشغال کند. تک روکش بودن باعث میشود وزن سیم نسبت به کابلهای همسایز کمتر باشد و نصب آن در لولههای فولادی گالوانیزه یا سینی کابلهای شلوغ راحتتر انجام شود. البته این به آن معناست که سیم فاقد لایه محافظ مکانیکی دوم (غلاف) است و نباید به صورت دفن مستقیم در خاک استفاده شود.
۱. ظرفیت تخلیه جریان فوقالعاده (نقطه قوت):
سطح مقطع ۵۰ میلیمتر مربع، اطمینان خاطر بینظیری ایجاد میکند. این سیم میتواند جریانهای خطای بسیار سنگین را بدون افزایش دمای بحرانی از خود عبور دهد، که این امر ضامن سلامت تجهیزات حساس الکترونیکی در سیستمهای UPS و سرورهاست.
۲. پایداری در برابر اکسیداسیون (نقطه قوت):
به دلیل ضخیم بودن رشتههای هادی (ساختار نیمهافشان)، سطح جانبی مس نسبت به سیمهای افشان کمتر است. این موضوع باعث میشود در محیطهای مرطوب، نفوذ اکسیژن و خوردگی مس بسیار دیرتر اتفاق بیفتد و کیفیت اتصال زمین در طول دههها حفظ شود.
۳. صلبیت مکانیکی و حفظ فرم (نقطه قوت):
این سیم پس از خمکاری، فرم خود را به خوبی حفظ میکند. در تابلوهای برق بزرگ، این ویژگی باعث میشود آرایش سیمکشی بسیار منظم و حرفهای باقی بماند و سیم در اثر ارتعاشات مغناطیسی جابجا نشود.
۴. دشواریهای نصب و هندلینگ (نقطه ضعف):
باید بپذیریم که کار با سیم ۵۰ مفتولی دشوار است. وزن بالای قرقرهها و سختی خم کردن سیم، زمان نصب را افزایش میدهد. تکنسینها برای کار با این سیم حتماً باید از ابزارهای حرفهای مانند کابلبرهای بزرگ و دستگاههای خمکن استفاده کنند.
۵. حساسیت به شعاع خمش (ملاحظه فنی):
اگر این سیم بیش از حد و با زاویه تند خم شود، رشتههای خارجی مس تحت کشش شدید قرار گرفته و ممکن است دچار ریزترک شوند. رعایت حداقل شعاع خمش (۱۰ برابر قطر خارجی) برای حفظ سلامت هادی الزامی است.
۶. محدودیت در نصب بدون پوشش (ملاحظه فنی):
از آنجا که این محصول تک روکش است، لایه محافظ PVC آن در برابر ضربات مستقیم بیل یا کلنگ در حفرات ساختمانی مقاوم نیست. استفاده از این سیم حتماً مستلزم عبور دادن آن از لولههای خرطومی بتنی یا لولههای فولادی در نقاط در دسترس است.